Doğu Karadeniz yerel mimarisinin sürekliliği bağlamında Trabzon/Of/Ballıca mimari özellikleri ve yeni bir konut önerisi - Yaşar Bulut, Gülsüm (Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, 2017)
Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi yerel mimari kültür birikimi genel hatlarıyla incelenmiş, bölgedeki güncel durum süreklilik kavramı bağlamında irdelenmiştir. Doğu Karadeniz kırsalında üretilen yeni konutla, yerel mimari kültürün sürekliliğinin nasıl sağlanabileceğine öneri getirilmiştir. Bu doğrultuda tez kavramsal ve kılgısal olarak iki aşamalı bir çalışma şeklinde kurgulanmıştır. Öncelikle yapılan literatür çalışmasıyla ‘yerel mimari’ ve ‘süreklilik’ kavramları araştırılmış, bu kavramların mimari alandaki yansımaları Doğu Karadeniz Bölgesi ve Ballıca Mahallesi özelinde örnekler üzerinden incelenmiştir. Doğu Karadeniz Bölgesi yerleşim özellikleri, plan tipolojileri, malzeme ve yapım teknikleri, mimariyi ortaya çıkaran sosyo-kültürel ve ekonomik yapı bağlamında irdelenmiştir. Güncel durumda yerel mimarideki süreklilik, örnek yapılar üzerinden tespit edilmeye çalışılmıştır. Genelden özele gidilerek Ballıca Mahallesi genel özellikleri tanıtıldıktan sonra yerel mimari kültür özellikleri; araziye yerleşim, plan ve cephe organizasyonu, malzeme ve yapım teknikleri başlıkları altında içine girilebilen on altı adet konutun ayrıntılı olarak incelenmesiyle elde edilmiştir. Konutlardan elde edilen veriler, çizim ve fotoğraflarla desteklenerek belgelenmiştir. Ballıca Mahallesi’nin süreklilik bağlamında güncel durumu örnek yapılarla belirlenmiştir. Oluşturulan kavramsal temelle tasarlanan ve inşa edilen ‘Honderoğlu Mustafa Evi’nin plan özellikleri ve yapım süreci anlatılmıştır. Yapının süreklilik bağlamında biçimsel ve ilkesel olarak değerlendirilmesiyle tez tamamlanmıştır.

The study examines the accumulation of local architectural culture of Eastern Black Sea, and the current situation in the context of sustainability of the concept and discusses, with a designed and appiled real example, how the new contructions can keep up with the architectural culture in the Eastern Black Sea region.In this respect, the thesis has been conceived as a practical and conceptual two stage study. First of all, the concepts of 'local architecture' and ’sustainability' were examined and the reflections of these concepts on the architectural side were examined through examples in the Eastern Black Sea and Ballica District. The characteristics of settlement in the Eastern Black Sea region, plan typologies, material and construction techniques, socio-cultural and economic structure that reveal the architecture were investigated and sustainability in the current situation was tried to be determined through the examples of buildings. Since the general characteristics of Ballica Town were introduced with special attention, local architectural culture features, the selected ten buildings were examined in detail on the basis of layout, plan and facade organization, materials and construction techniques.The data obtained from the houses was documented with supporting drawings and photographs. In the context of sustainability, the current situation of Ballica town is determined by sample structures. 'Honderoglu Mustafa House' constructed on the conceptual basis created after reviewing in detail the formal and principled data on that basis, however it has been evaluated in terms of sustainability.
FSM Vakıf Üniversitesi, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
Keywords: Doğu Karadeniz mimarisi; Yerel mimari; Süreklilik; Trabzon; Ballıca Mahallesi; Architecture of Eastern Black Sea; Vernecular architecture; Continuity; Sustainability; Trabzon; Neighborhood of Ballıca