مواقع التواصل الاجتماعي ودورها في تبليغ الدعوة الإسلامية - Mhaieri, Omar (Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, 2023)
في عالم أصبحت شبكة الإنترنت وما ينبثق عنها من مواقع التواصل الاجتماعي جزءاً لا يتجزأ من حياة الكثيرين من الناس اليوم، وباتت الصناعات الثقافية والإعلامية مسيطر عليها من قبل الغرب، بات من الضروري والحتمي على الأمة الإسلامية أن تفكر في استغلال الإعلام الجديد المتمثل بمواقع التواصل الاجتماعي عبر الإنترنت، وبات لزاماً على روَّاده من المسلمين استغلاله للتأثير على الناس ونشر الوعي الديني بينهم، لا سيما وأن هذه المواقع تعتبر من أهم الوسائل التي يمكن توظيفها لخدمه تلك الأهداف التي تصبو إليها الأمه الإسلامية ؛ لدورها في تشكيل الوعي بصورة غير مباشرة، وإكسابهم العادات والسلوكيات باعتبارها من الوسائل الهامة التي يلجأ إليها الشباب لاستقاء معلومات عن كافة القضايا. ومن هنا أتت فكرة البحث حيث يعد الإنترنت وتطبيقاته من مواقع التواصل الاجتماعي من أعظم الوسائل المعاصرة في يومنا هذا وأهمها، ولكوننا مأمورين بتبليغ هذا الدين العظيم وإرشاد الناس كل بحسب استطاعته، فمن المأمول من الدعاة في هذا العصر استثمار هذه الوسيلة لنشر الدعوة في أرجاء المعمورة وتوصيلها لكافة الناس، وخاصة باستخدام مواقع التواصل الاجتماعي المتنوعة والمتعددة الأشكال، لكونها الأكثر شهرة واستخداماً من قبل الناس. وبهذا تبرز أهمية هذه الدراسة في أنها جاءت لإبراز دور مواقع التواصل الاجتماعي وأثرها في نشر الدعوة الإسلامية، وفي أهمية الوقت والأحداث الساخنة التي تعيشها الأمة الإسلامية من هجمات متكررة على الدين، وتشويه لصورة الإسلام الحقيقية، وظهور المذاهب الفكرية المختلفة التي تحاول إثبات ذاتها وترويج أفكارها عبر مواقع التواصل الاجتماعي، وهو ما استوجب من أهل الاختصاص والدعاة الإسلاميين استخدامها واستغلالها الاستغلال الأمثل في تبليغ الدعوة الإسلامية ix والنتائج التي توصلت لها في البحث هي : 1 - الالتزام بالأخلاقيات الإسلامية السمحة والتي تتوافق مع قيم الدين الإسلامي والأخلاق الحميدة . 2-البحث عن مصادر دعوية موثوقة وصحيحة قبل المشاركة ونشرها على المواقع الاجتماعية . 3- تقديم الرسالة الإسلامية بأسلوب سهل وميسر يتفاعل معه الجمهور . 4- عدم التجاهل لتعليقات الجمهور والإجابة على أسئلتهم واستفساراتهم بصدق وصدر رحب . 5- تحديد هدف واضح في الدعوة وضبط المواضيع المنشورة على المواقع الاجتماعية وتنظيمها . 6-تقديم المعلومات بأسلوب موجه ومنطقي ليستفيد الجمهور ويشعروا بالحاجة للمزيد من المعرفة . 7- تشجيع الجمهور على التفاعل مع المحتوى ونشره فيما بينهم لزيادة تأثير الدعوة . 8-التواصل بصدق وصدر رحب مع الجمهور وتجنب النقاشات والمواجهات الحادة التي قد تؤدي إلى الصدامات والشجارات المختلفة . 9- تحسين جودة المحتوى المنشور على المواقع الاجتماعية وتقديمه بصورة جذابة ومناسبة للفئة المستهدفة . 10 -العمل بروح المسؤولية والحرص على تقديم صورة إيجابية وحضارية عن الإسلام في المجتمع.

İnternetin ve bunun sonucunda ortaya çıkan sosyal paylaşım sitelerinin günümüzde birçok insanın hayatının ayrılmaz bir parçası haline geldiği, kültür ve medya endüstrilerinin Batı'nın egemen olduğu bir dünyada, İslam ümmetinin çevrimiçi sosyal paylaşım sitelerinin temsil ettiği yeni medyadan yararlanmayı düşünmesi gerekli ve kaçınılmaz hale gelmiştir ve Müslüman öncülerinin onu insanları etkilemek ve aralarında dini farkındalığı yaymak adına kullanması şart olmuştur. Özellikle bu platformları dolaylı olarak farkındalığı şekillendirmedeki rolü ve gençlerin her konuda bilgi edinmede kullandıkları önemli araçlardan biri olarak onlara alışkanlık ve davranışlar kazandırması hasebiyle İslam ümmetinin amaçladığı hedeflere hizmet etmek adına kullanılabilecek en önemli araçlardan biri olarak kabul edilmektedir. Buradan hareketle, tez araştırmasının düşüncesi, internetin ve sosyal paylaşım sitelerinden uygulamalarının günümüzün en büyük çağdaş araçlarından biri ve en önemlisi olduğu yerde ortaya çıktı. Bu büyük dini tebliğ etmek ve insanları elimizden geldiğince yönlendirmekle görevli olduğumuz için bu çağdaki din görevlilerinin daveti dünyaya yaymak ve tüm insanlara ulaştırmak adına bu yola yatırım yapmaları umulmaktadır. Özellikle bunu çeşitli ve çok biçimli sosyal ağ sitelerini kullanmak, toplum nezdinde popüler bireyleri kullanmakla mümkündür. Bu nedenle; bu araştırmanın önemi, sosyal paylaşım sitelerinin rolünü ve bunların İslam dinini yayma üzerindeki etkilerini ve İslam ümmetinin dine yönelik tekrarlanan saldırılardan yaşadığı sıcak olayların önemini vurgulamakla ve İslam'ın gerçek imajının çarpıtılması ve kendilerini kanıtlamaya ve fikirlerini sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla tanıtmaya çalışan çeşitli entelektüel doktrinlerin ortaya çıkmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu, uzman kişilerin ve din görevlilerinin onu kullanmasını ve İslam davetini ulaştırmada en iyi şekilde kullanmasını gerektiren bir şeydir. Araştırmanın sonunda ulaştığım sonuçlar şunlardır: 1 - - İslam dininin değerlerine ve güzel ahlaka uygun hoşgörülü İslam ahlakına bağlı kalmak. 2 - Sosyal medya sitelerinde paylaşım yapmadan önce güvenilir ve doğru kaynakları araştırmak. 3 - Dini mesajı takipçinin etkileşime girdiği kolay ve erişilebilir bir şekilde sunmak. 4 - Toplumun yorumlarını göz ardı etmemek, sorularına dürüst ve samimi bir şekilde cevap vermek. 5 - Davet alanında net bir hedef belirlemek ve sosyal sitelerde yayınlanan konuları ayarlamak ve düzenlemek. 6 - Toplumun faydalanması ve daha fazla bilgiye ihtiyaç duyması adına bilgiyi hedefe yönelik ve mantıklı bir şekilde sunmak. 7 - Davetin etkisini artırmak için izleyiciyi içerikle etkileşime girmeye ve kendi aralarında yaymaya teşvik etmek. 8 - Toplumla dürüst ve samimi bir şekilde iletişim kurmak, çatışmalara ve çeşitli kavgalara yol açabilecek tartışmalardan ve keskin çatışmalardan kaçınmak. 9 - Sosyal medya sitelerinde yayınlanan içeriğin kalitesini artırmak ve hedef kitleye çekici ve uygun bir şekilde sunmak. 10-Sorumluluk düşüncesiyle çalışmak ve toplumda olumlu ve medeni bir dini imajı sunmaya gayretli olmak.

In a world where the Internet and its social networking sites have become an integral part of the lives of many people today, the cultural and media industries are dominated by the West, it has become necessary and inevitable for the Islamic nation to think about exploiting the new media represented by social networking sites through The Internet. It has become imperative for its Muslim pioneers to exploit it to influence people and spread religious awareness among them, especially since these sites are considered one of the most important means that can be employed to serve those goals that the Islamic nation aspires to; For its role in shaping awareness indirectly, and imparting habits and behaviors to them, as it is one of the important means that young people resort to to obtain information on all issues. Hence the idea of the research came, as the Internet and its applications from social networking sites are considered one of the greatest and most important contemporary means in our day, and since we are commanded to inform this great religion and guide people, each according to his ability, it is hoped that preachers in this era invest this means to spread the call throughout the globe and deliver it. For all people, especially by using the various and multi-format social networking sites, as they are the most popular and used by people. Thus, the importance of this study is highlighted in that it came to highlight the role of social networking sites and its impact in spreading the Islamic call, and in the importance of the time and the hot events that the Islamic nation is experiencing from repeated attacks on religion, distortion of the true image of Islam, and the emergence of different intellectual schools that try to prove themselves and promote their ideas through Social networking sites, which required specialists and Islamic preachers to use them and exploit them optimally in conveying the Islamic call. The results of the research are: 1-Commitment to tolerant Islamic ethics that are compatible with the values of the Islamic religion and good morals. 2- Searching for reliable and correct advocacy sources before sharing and publishing them on social sites. 3- Presenting the Islamic message in an easy and accessible way that the public interacts with. 4- Not ignoring the audience's comments and answering their questions and inquiries with sincerity and openness. 5- Determining a clear goal in advocacy and control and organize the topics published on social sites. 6- Providing information in a directed and logical manner so that the audience can benefit and feel the need for more knowledge. 7- Encouraging the public to interact with the content and disseminate it among them to increase the impact of the invitation. 8- Communicating honestly and openly with the public and avoid sharp discussions and confrontations that may lead to clashes and various quarrels. 9- Improving the quality of content published on social sites and presenting it in an attractive and appropriate manner for the target group. 10 - Working in a spirit of responsibility and be keen to present a positive and civilized image of Islam in society.
Sosyal Medya Platformlarının İslami Davet ve Tebliğde Kullanımı
The Role of Social Networking Sites in Communicating The İslamic Call
Keywords: الدعوة; وسائل التواصل الاجتماعي; الجمهور المستهدف; الدعاة; المؤثرين; Davet; Sosyal Medya Platformları; Seyirci Hedef Kitlesi; Davetçiler; Etkileyiciler; Advocacy; Social Media; Target Audience; Advocates; Influencers