Tezyini açıdan Kadırga Sokullu Mehmet Paşa Camii - Pamuk, Şule (FSM Vakıf Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk Sanatları Anabilim Dalı, 2013)
Kadırga Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi, 16. yüzyılda inşa edilen, mimarî ve tezyinî açıdan Osmanlı İmparatorluğu’nun en güzel eserlerinden biridir. Dönemin siyasî dehası Sokullu Mehmet Paşa tarafından mimar-mühendis Koca Sinan’a yaptırılmıştır. İstanbul’un merkezinde gizli kalmış bir hazine gibidir. Caminin tezyinatında farklı malzeme üzerinde uygulanan bezemeler bulunmaktadır. Cami mimarî özelliğinin yanı sıra, hat, kalem işi, malakârî, taş, maden ve ahşap işçiliğinin en güzel örneklerini de barındırmaktadır. Zengin malzeme üzerine uygulanan tezyinat, devrinin en zarif örneklerindendir. Bezemeler üslup, renk, motif ve kalite açısından kusursuzdur. Çalışmada mekân sanatı, Mimar Sinan’la ilgili tarihi yazma-belgeler, hayatı ve sanatı hakkında bilgiler yer almaktadır. Ayrıca Sokullu Mehmet Paşa’nın hayatı ve külliyenin bölümlerinden de bahsedilmektedir. Konunun ana kısmını oluşturan cami tezyinatı, mihrap, minber, kubbe tezyinatı, müezzin mahfili, taç kapı, cami ana giriş mekânında tavan ve mahfil altı tezyinatı, pencere alınlıkları ve hatlı panolar alt başlıkları ile tetkik edilmektedir. Süslemeler detaylı fotoğraf ve çizimlerle incelenmektedir. Desenler kompozisyon, motif ve renk açısından değerlendirilerek anlatılmaktadır. Türk bezeme tarihi araştırıldıkça zengin ve köklü tezyinatımız net olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmadaki motif, kompozisyon ve çizimlerden günümüz sanatçılarının istifade ederek farklı ve özgün eserler üretecekleri kanaatindeyiz.
FSM Vakıf Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü
Keywords: Tezhib Sanatı; Türk Tezhib Sanatı; Sanat Tarihi; Illumination Art; Turkish Illumination Art; History of Art