Priştine Emir Alaaddin Camisi Restorasyona Dönük Proje Çalışmaları - Göktaş, Aylin (Vakıflar Genel Müdürlüğü, 2016)
Makalede, Kosova, Piriştine’de yer alan Emir Alaaddin Camisi’nin koruma-onarım projesi anlatılmaktadır. Yazı içerisinde, Emir Alaaddin Camisi’nin belgeleme çalışmaları, yapıyla ve çevresiyle ilgili tarihsel araştırmalar sunulmuş ve yapının restitüsyonu ile ilgili kaynaklar ve hazırlanan çizimler verilmiştir. 16. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Emir Alaaddin Camisi, tek mekânlı, kapalı son cemaat yeri olan bir camidir. Caminin hariminin üstü ahşap bir kubbeyle örtülüdür ve yapının iç mekânında ahşap dikmeler üzerinde bir kadınlar mahfili yer alır. Topuz ahşap çatılı yapının son cemaat yerinden ulaşılan, şerefe altı mukarnaslı bir minaresi bulunmaktadır. Oldukça müdahale görmüş olan mihrabın güney cephede yarım daire şeklindeki çıkıntısının üstü koniktir. Pek çok değişiklik geçirmiş olan Emir Alaaddin Camisi’nin külliyesine ait mektep ve medrese günümüze ulaşamamıştır. Bugün çevresinde Kosova İslam Topluluğu’na ait idari binalar ile İlahiyat Fakültesi’nin eğitim yapıları yer almaktadır. Yapının açıklıklarındaki tüm kapı ve pencereler değiştirilmiş, iç mekânda bulunması beklenen özgün litürjik öğelerden sadece mihrabı kısmen korunabilmiştir. Yapının koruma-onarım projesi dâhilinde, özgün mekân kurgusu ve görüntüsüne yeniden kavuşturulmasını sağlayacak kapsamlı bir restorasyona yönelik müdahaleler ve uygulama esnasında gözetilecek ilkeler detaylı olarak makale içerisinde verilmiştir. Aynı zamanda restorasyon projesi kapsamında yapının çevresine yönelik düzenlemeler, çizimleri ve görselleriyle birlikte sunulmuştur.

In this article the conservation Project of the Emir-Alauddin Mosque is presented. In the paper, the documentation of the Emir Alauddin Mosque, the historical researches of the building and its environments are given while the sources for its restitution and restitution drawings are presented. Emir Alauddin Mosque which is considered to be built in the 16th century has a single praying hall with a closed narthex. The praying hall of the mosque is covered with a wooden dome inside and it has a mezanine, built for the women, which stands on wooden columns. The building has a pyramidal wooden roof and a single minaret that can be reached from the narthex. The mihrab of the mosque, which has many alterations, projects a semi circle mass on the southern facade with a conical top. The Emir Alauddin Mosque had many alterations. The school and the madrasa of its complex is lost. Today the administrative buildings of The Kosovo Islamic Community and the buildings of The Faculty of Theology is surrounding the mosque. The authentic windows and doors of the building are changed and only a mihrab, from its authentic liturgical elements, is partially preserved. The conservation project of the mosque contains extensive interventions to restore the mosque to its authentic space organization and apparence and provides detailed principles for the restoration. Also a landscape design was presented in the paper with drawings and visual material.
Project Works of The Emir Alaaddin Mosque Regarding to Restoration in Prishtine
Keywords: Emir Alaaddin Camisi; Belgeleme; Mimari koruma; Restorasyon; Restitüsyon Kosova; Piriştine; Mihrap; Mahfil; Minare; Emir Alauddin Mosque; Documentation; Architectural conservation; Restoration; Restitution; Kosovo; Prishtine; Mihrab; Mahfel; Minaret