Diyaliz Hastalarında Psikolojik Belirtiler, Mental İyi Oluş ve Varoluşsal Kaygı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Bir Pilot Çalışma

Abstract

Diyaliz, bireyin günlük işlevselliği ile fiziksel ve psikolojik sağlığı üzerinde etkili bir uygulama olarak görülmektedir. Fonksiyonları bozulmuş veya işlevini tamamen yitirmiş böbreğin diyaliz ile tedavisi sürecinde hem böbrek hastalığına ilişkin semptomların hem de diyaliz uygulamasının etkilerinin kişiler için zorlayıcı olabildiği bilinmektedir. Bu pilot çalışmada hemodiyaliz tedavisi gören hastalarda psikolojik belirtiler, mental iyi oluş ve varoluşsal kaygı arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Gümüşhane Devlet Hastanesi hemodiyaliz ünitesinde tedavi gören 12 kadın ve 24 erkek olmak üzere toplam 36 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik bilgi formu, Depresyon Anksiyete Stres Skalası-21, Varoluşsal Kaygı Ölçeği ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda mental iyi oluş hem varoluşsal kaygı hem de depresyon, anksiyete ve stres ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Varoluşsal kaygı ile psikolojik belirtiler arasında olumlu ilişki saptanmıştır. Yapılan regresyon analizleri sonucunda depresyon, anksiyete ve stresin varoluşsal kaygı ile mental iyi oluş arasındaki ilişkide tam aracı rol oynadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular, diyaliz hastalarında psikolojik iyilik halinin korunması amacıyla psikososyal desteğin önemi ekseninde tartışılmıştır.

Dialysis is seen as an effective practice on the daily functionality, physical and psychological health of the individual. It is known that both the symptoms of kidney disease and the effects of dialysis can be challenging for individuals during the dialysis treatment of a kidney that has impaired or completely lost its function. This pilot study aimed to examine the relationships between psychological symptoms, mental well-being and existential anxiety in patients receiving hemodialysis treatment. For this purpose, a total of 36 patients, 12 females and 24 males, receiving treatment in the hemodialysis unit of Gümüşhane State Hospital were included in the study. Participants were given demographic information form, Depression Anxiety Stress Scale-21, Existential Anxiety Scale and Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale. As a result of the data analysis, mental well-being was found to be negatively correlated with both existential anxiety and depression, anxiety and stress. A positive relationship was found between existential anxiety and psychological symptoms. As a result of regression analyses, it was found that depression, anxiety and stress fully mediated the relationship between existential anxiety and mental well-being. The findings were discussed on the axis of the importance of psychosocial support to maintain psychological well-being in dialysis patients.