Türk Edebiyatında Vekil Yazarlık: Yahya Kemal Otobiyografisini Nasıl Yazdı?

Abstract

Bu çalışma, Yahya Kemal Beyatlı’nın hatıralarının Nihad Sami Banarlı aracılığıyla yazılış sürecini ve biçimini incelemektedir. Biyografi ile otobiyografi arasındaki sınırların sorgulandığı makalede, şairin uzun bir dönem Banarlı’ya anlattığı ve onayladığı metinlerin edebî tür açısından konumu tartışılmaktadır. Bu çerçevede Yahya Kemal’in kendi imgesini kurma süreci, vekil yazarlık bağlamında ele alınmakta; dipnotlar, ön sözler, son sözler, ara notlar ve mektuplaşmalar yan-metinsellik teorisiyle değerlendirilmektedir. Türk edebiyatında dikte edilerek ve onaylanarak kaleme alınmış biyografi ve otobiyografi örneklerinin azlığı, Yahya Kemal ile Banarlı arasındaki bu ortak üretimi özel kılmaktadır. İnceleme, biyografi ve otobiyografi türlerinin sınırlarını yeniden düşünmeye imkân tanıyarak alan yazınında yeni yaklaşımlar geliştirmeyi amaçlamakta; hayat hikâyelerinin üretim sürecinde yazarlık, aracılık ve onay mekanizmalarının nasıl işlediğini tartışmaya açmaktadır.

This study examines the process and form through which Yahya Kemal Beyatlı’s life story was written by means of Nihad Sami Banarlı. The article interrogates the boundaries between biography and autobiography by analyzing the texts that the poet narrated to Banarlı over an extended period, subsequently reviewed, and explicitly approved. Within this framework, Yahya Kemal’s construction of his own literary image is explored through the concept of surrogate authorship, while footnotes, prefaces, postscripts, marginal notes, and correspondence are interpreted through the lens of paratextual theory. The scarcity of biographical and autobiographical works in Turkish literature produced through dictation and authorial approval renders this collaborative endeavor between Yahya Kemal and Banarlı distinctive. The study seeks to reconsider the generic boundaries of biography and autobiography, opening space for new approaches in the field, and to illuminate how authorship, mediation, and authorization function in the production of life narratives.