Mevlana Dergahı’na Yapılan Bazı Vakıflar (1826-1907)

Abstract

Bugün Konya’da Karatay ilçesi sınırları içerisinde bulunan Mevlânâ Dergâhı, Konya Kalesi’nin Atpazarı Kapısı dışında Sultânü’l-Ulemâ Bahâeddîn Veled’in buraya defnedilmesi ile teşekkül etmeye başlamıştır. Sonradan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile bazı müridlerinin de buraya defni ile ve zamanla etrafına yapılan yapılarla büyük bir hânkâh hâline gelmiştir. Mevlânâ’dan sonra bir tarîkat hâline gelen Mevlevîliğin merkezi olan Mevlânâ Dergâhı, 17. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar resmî bir nitelik kazanmış, hem padişahlar hem de vâliler, kâdılar ve nâibler gibi diğer devlet adamları ile hayırseverler tarafından yapılan vakıfl ar sayesinde, 1927’de müze hâline dönüştürülünceye kadar, hizmetlerini sürdüre gelmiştir. Mevlânâ Dergâhı’na vakfedilen paralar, Osmanlı Devleti’ndeki genel uygulama çerçevesinde, mürâbaha (fâiz) yoluyla işletilerek kâr getirmesi sağlanmış ve elde edilen gelirler, dergâhın değişik yerlerinde kandiller yakılmak, vakıf görevlilerinin ücretlerini karşılamak ve dergâhda kalan dervişlerin ihtiyaçlarını gidermek için harcanmıştır. Ayrıca dergâha vakfedilen gayr-ı menkûllerin kirâya verilmesiyle elde edilen gelirler de, yine dergâhda bazı hizmetlerin görülmesi için sarf edilmiştir.