Uçuş Fobisi Tedavisi: Mevcut Yaklaşımlar Üzerine Bir Derleme Çalışması

Abstract

Uçuş fobisi, bu duruma sahip bireylerin işlevselliğini belirgin bir şekilde etkileyebilir. Uçuş fobisi olan bireylerde, tedavi amacıyla çeşitli tedavi yaklaşımları uygulanmaktadır. Bu geleneksel derlemede, uçuş fobisinin tedavisinde kullanılan güncel yaklaşımlar incelenmiş, en etkili ve kanıta dayalı yaklaşımların ne olduğu, uçuş fobisini ele almada kullanılan çeşitli tedavi yaklaşımlarını derlemek ve değerlendirmek hedeflenmiştir. Bu çalışmada geleneksel derleme yöntemi uygulanmıştır. Belirlenmiş anahtar kelimeler kullanılarak dahil etme ve hariç tutma kriterleri belirlenerek, ‘‘Google Scholar’’, ‘‘Yök Tez Merkezi’’, ‘‘PubMed’’, ‘‘ScienceDirect’’, ‘‘Web of Science’’ gibi TR Dizin veri tabanları taranmıştır. Geleneksel derlemeye 2013-2023 yılları arasında yapılmış 51 çalışma dahil edilmiştir. Elde edilen sonuçlara dayanarak, uçuş fobisinin tedavisinde kullanılan güncel yöntemlerin karşılaştırılması, Sanal Gerçekliğe Maruz Kalma Terapisi (VRET), Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR)'nin uçuş fobisinde etkili olduğunu göstermektedir. VRET'in uçuş fobisi de dahil olmak üzere çeşitli özgül fobilerin tedavisinde etkili olduğu görülmüş ve in vivo maruziyet için umut verici bir alternatif olarak kabul edildiği görülmüştür. Son olarak çalışmaya dahil edilen araştırmaların sonuçları birbiri ile karşılaştırılarak yorumlanmış olup; psikoloji disiplini ve gelecek bilimsel çalışmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Flight phobia can significantly impact the functionality of individuals with this condition. Various treatment approaches are applied for treatment of individuals with flight phobia. In this traditional review, current approaches used in the treatment of flight phobia were examined, and it was aimed to compile and evaluate the most effective and evidence-based approaches and the various treatment approaches used to address flight phobia. In this study, the traditional compilation method was applied. By determining inclusion and exclusion criteria using specified keywords, TR Index data such as "Google Scholar", "Yök Thesis Center", "PubMed", "ScienceDirect", "Web of Science" the bases have been scanned. 51 studies conducted between 2013 and 2023 were included in the traditional review. Based on the results obtained, a comparison of current methods used in the treatment of flight phobia shows that Virtual Reality Exposure Therapy (VRET), Cognitive Behavioral Therapy (CBT) and Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) are effective in flight phobia. VRET has been shown to be effective in treating a variety of specific phobias, including flying phobia, and is considered a promising alternative to in vivo exposure. Finally, the results of the studies included in the study were interpreted by comparing them with each other; Some suggestions have been made for the discipline of psychology and future scientific studies.