Nihilizm Karşısında Bilgi ve Siyaset: Wendy Brown, Nihilistic Times: Thinking with Max Weber, Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2023, 144 s.

Abstract

Nihilizm sahneye belirgin bir tutum olarak ilkin eski kuşağı kıyasıya eleştiren radikal genç düşünürlerin yaklaşımı olarak çıkar. Turgenyev’in Babalar ve Oğullar’ında izlediğimiz Bazarov karakteri nihilist genç adamın ölümsüz bir imgesini sunar. Hiçbir üst makam, bir otorite tanımayan, verili ve sınanmamış her ne varsa önce sorgulamaya sonra yıkmaya hazır, acilci bir yıkıcılığı her türlü yapıcı sorumluluğun üstünde gören adamdır bu. Öyleyse nihilizm kendisini evvela etik-politik bir tavır olarak ortaya koyar: hiçbir değerli miras tanımamak. Eski kuşakla tartışmasının bir zirve anında Bazarov karşısındaki taşra aristokratına meydan okur: “iki gün düşün sonra söyle bakalım saygıya değer tek bir kurumumuz, tek bir pratiğimiz var mı?” Nihilizm değersizlik ithamını sanat ve felsefeye doğru da genişletir: resim budalalık, şiir uydurmacadır. Baş nihilistin çömezlerinden biri babasının elinden Puşkin’i usulca çeker, yerine Büchner’in Madde ve Kuvvet’ini koyar. Etik-politik nihilizmin varlık düşüncesi böylece vülger materyalizme bağlanmış olur.