Tarihi Ahşap Çatı Birleşim Davranışının Deneysel İncelenmesi

Abstract

Tarihi ahşap yapılar dünyanın birçok ülkesinin yanı sıra ülkemizin kültürel mirasının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, tarihi ahşap yapı ve çatı sistemlerinde yer alan geleneksel birleşimlerin yapısal davranışlarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında önemli tarihi yapılarımızdan biri olan Beylerbeyi Sarayı’nın ahşap çatı sistemi üzerinde saha incelemeleri gerçekleştirilmiş ve kullanılan farklı geleneksel birleşim türleri yerinde tespit edilerek ayrıntılı olarak incelenmiştir. Geleneksel birleşimler arasından tarihi ahşap yapıların hem çatı hem de duvar sistemlerinde sıkça rastlanan yarım geçmeli birleşim tipi incelenmek üzere seçilmiş ve birleşimin mekanik davranışı analitik ve deneysel yöntemlerle araştırılmıştır. Analitik çalışmada yarım geçmeli geleneksel birleşimin genel mekanik davranışı ve yatay yük taşıma kapasitesi gömme teorisine dayalı olarak oluşturulan model kullanılarak belirlenmiştir. Deneysel çalışmada dört adet yarım geçmeli birleşimin numunesi üzerinde monotonik ve çevrimsel yükleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda elde edilen kuvvet-deplasman ilişkileri incelendiğinde, gömmeye dayalı çalışan yarım geçmeli birleşimlerin sünek davranış sergilediğini ortaya koymuştur. Son olarak deneysel sonuçlar analitik model sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir.